พระธาตุพุทธสาวก

  
นับตั้งแต่สมัยพุทธกาลเป็นต้นมา มีพระสงฆ์จำนวนมากมาย ที่ปฏิบัติตามแนวทางที่ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงวางเอาไว้ และมีความเพียรพยายามอย่างยิ่ง จนกระทั่งสามารถยกจิตก้าวบรรลุสู่ภูมิธรรมขั้นต่างๆ นับแต่พระโสดาบันเป็นต้นไป และสิ่งที่สามารถยืนยันได้ว่าท่านเหล่านั้นสามารถบรรลุภูมิธรรมขั้นสูงได้ก็คือ พระธาตุ

ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน มีพระอริยสงฆ์มากมายที่สามารถปฏิบัติธรรมจนกระทั่งอัฐิกลายเป็น "พระธาตุ" และมีลักษณะแตกต่างกันมากมาย ซึ่งสามารถแยกออกได้เป็น 2 กลุ่ม ดังนี้

1. พระสาวกสมัยพุทธกาลและสมัยโบราณ โดยพระสาวกสมัยพุทธกาลนั้น คือ พระสาวกที่ดำรงขันธ์อยู่ในช่วงสมัยพุทธกาล จนกระทั่งถึงภายหลังพุทธกาลไม่นาน ส่วนพระสาวกสมัยโบราณ คือ พระสาวกที่ดำรงขันธ์ในช่วงภายหลังพุทธปรินิพพานจนถึงประมาณพุทธศตวรรษที่ 24 พระสาวกในกลุ่มนี้จึงมีเป็นจำนวนมาก ทั้งที่ปรากฏนามและไม่ปรากฏนามในตำรา พระสาวกสมัยพุทธกาลที่เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไป เช่น พระโมคคัลลาน์ พระสารีบุตร เป็นต้น และพระสาวกสมัยโบราณที่เป็นที่รู้จักกันดีโดยทั่วไป เช่น พระอุปคุต เป็นต้น

2. พระสาวกสมัยปัจจุบัน พระสาวกสมัยปัจจุบันนั้น คือช่วงตั้งแต่ก่อน พ.ศ.2500 เล็กน้อย จนกระทั่งถึงปัจจุบัน ซึ่งมีมากมายหลายองค์ และแต่ละองค์ก็มีพระธาตุลักษณะต่างๆมากมาย ทำให้ได้สามารถศึกษาลักษณะและวิธีการแปรเป็นพระธาตุจากส่วนต่างๆของร่างกาย ซึ่งนำไปเปรียบเทียบกับลักษณะการเกิดของพระบรมสารีริกธาตุ และพระธาตุพระสาวกสมัยโบราณได้ ดังเช่น หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต เป็นต้น

---

1. พระสาวกธาตุสมัยพุทธกาลและสมัยโบราณ

ตามตำราพระธาตุของโบราณ ได้กล่าวถึงลักษณะพระธาตุของพระอรหันต์ผู้ซึ่งทรงขันธ์อยู่ในสมัยพุทธกาล และหลังพุทธปรินิพพานไม่นาน มีระบุลักษณะของพระธาตุพระอรหันต์เหล่านี้ไว้ 47 องค์ และ ในอรรถกถา* ระบุลักษณะพระธาตุของพระอรหันต์ในสมัยพุทธกาลไว้อีก 3 องค์ ซึ่งซ้ำกับในตำราพระธาตุของโบราณ 2 องค์ รวมปรากฏลักษณะพระธาตุของพระอรหันต์ทั้งสิ้น 48 องค์ ได้แก่

1.พระสารีบุตร	2.พระโมคคัลลานะ	3.พระสีวลี	4.พระองคุลิมาละ
5.พระอัญญาโกณฑัญญะ*	6.พระอนุรุทธะ	7.พระกัจจายะนะ	8.พระพิมพาเถรี
9.พระสันตติมหาอำมาตย์*	10.พระภัททิยะ	11.พระอานนท์	12.พระอุปปะคุต
13.พระอุทายี	14.พระอุตตะรายีเถรี	15.พระกาฬุทายีเถระ	16.พระปุณณะเถระ
17.พระอุปะนันทะ	18.พระสัมปะฑัญญะ	19.พระจุลลินะเถระ	20.พระจุลนาคะ
21.พระมหากปินะ	22.พระยังคิกะเถระ	23.พระสุมณะเถระ	24.พระกังขาเรวัตตะ
25.พระโมฬียะวาทะ	26.พระอุตระ	27.พระคิริมานันทะ	28.พระสปากะ
29.พระวิมะละ	30.พระเวณุหาสะ	31.พระอุคคาเรวะ	32.พระอุบลวรรณาเถรี
33.พระโลหะนามะเถระ	34.พระคันธะทายี	35.พระโคธิกะ	36.พระปิณฑะปาติยะ
37.พระกุมาระกัสสะปะ	38.พระภัทธะคู	39.พระโคทะฑัตตะ	40.พระอนาคาระกัสสะปะ
41.พระคะวัมปะติ	42.พระมาลียะเทวะ	43.พระกิมิละเถระ	44.พระวังคิสะเถระ
45.พระโชติยะเถระ	46.พระเวยยากัปปะ	47.พระกุณฑะละติสสะ	48.พระพักกุละ*
ภาพพระธาตุ >>>

*หมายเหตุ อรรถกถาที่พบว่ามีการระบุลักษณะพระธาตุพระอรหันต์ ได้แก่ อรรถกถาสารัตถปกาสินี ระบุว่าพระธาตุพระอัญญาโกณฑัญญะ มีสีดังดอกมะลิตูม อรรถกถาธัมมปทัฏฐกถา กล่าวว่า พระธาตุพระสันตติมหาอำมาตย์ ดุจดอกมะลิ และ อรรถกถาปปัญจสูทนี กล่าวว่า พระธาตุพระพักกุละ มีลักษณะดังดอกมะลิตูม

2. พระสาวกธาตุสมัยปัจจุบัน

พระสาวกเหล่านี้ ได้ปฏิบัติธรรม และก้าวขึ้นสู่ชั้นอริยบุคคลในพระพุทธศาสนา เมื่อมรณภาพลง ภายหลังจากการฌาปณกิจแล้วก็บังเกิดสิ่งอันน่าอัศจรรย์ใจต่างๆเกิดขึ้น เมื่อกระดูกที่โดนเผาไฟแล้วก็ดี เส้นผม ฟัน หรือกระทั่งชานหมาก ที่มิได้โดนเผาไฟด้วย ไม่ว่าเก็บไว้ตามสถานที่ใดก็แล้วแต่ ค่อยๆแปรเปลี่ยนเป็นผลึกใหญ่น้อย สีสันต่างๆ คล้ายกรวดคล้ายแก้ว เพิ่มลดจำนวนได้เอง หรือ จะเรียกให้ถูกว่า กระดูกของท่านเหล่านั้น ได้แปรเปลี่ยนเป็น 'พระธาตุ'

ซึ่งเท่าที่ได้รวบรวมภาพไว้ในเว็บไซต์แห่งนี้ มีรายนามครูบาอาจารย์ที่พบว่า สิ่งของที่เกี่ยวเนื่องด้วยท่าน มีการแปรสภาพเป็นพระธาตุแล้ว ดังนี้

นาม และ ฉายา	วัด	จังหวัด	ประวัติ/รูปภาพ
1.หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต	วัดป่าสุทธาวาส	สกลนคร	อ่าน/ดูรูป
2.พระสุพรหมยานเถร (พรหมา พรหมจักโก)	วัดพระพุทธบาทตากผ้า	ลำพูน	อ่าน/ดรูป
3.หลวงปู่สิงห์ทอง ธัมมวโร	วัดป่าแก้วบ้านชุมพล	สกลนคร	อ่าน/ดูรูป
4.หลวงปู่ครูบาบุญปั๋น ธัมมปัญโญ	วัดร้องขุ้ม	เชียงใหม่	อ่าน/ดูรูป
5.หลวงปู่คำตัน ฐิตธัมโม	วัดป่าดานศรีสำราญ	หนองคาย	อ่าน/ดูรูป
6.พระโพธิญาณเถร (ชา สุภัทโท)	วัดหนองป่าพง	อุบลราชธานี	อ่าน/ดูรูป
7.หลวงปู่เข่ง โฆษธัมโม	วัดป่าสีห์พนม	สกลนคร	อ่าน/ดูรูป
8.พระญาณสิทธาจารย์ (สิม พุทธจาโร)	วัดถ้ำผาปล่อง	เชียงใหม่	อ่าน/ดูรูป
9.พระอุดมสังวรวิสุทธิเถร (วัน อุตตโม)	วัดถ้ำอภัยดำรงธรรม	สกลนคร	อ่าน/ดูรูป
10.พระครูอินทวุฒิกร (ต่วน อินทปัญโญ)	วัดกล้วย	อยุธยา	อ่าน/ดูรูป
11.พระครูวิเวกพุทธกิจ (เสาร์ กันตสีโล)	วัดดอนธาตุ	อุบลราชธานี	อ่าน/ดูรูป
12.หลวงปู่ขาว อนาลโย	วัดถ้ำกลองเพล	อุดรธานี	อ่าน/ดูรูป
13.หลวงปู่จวน กุลเชฏโฐ	วัดเจติยาคีรีวิหาร	หนองคาย	อ่าน/ดูรูป
14.พระราชสังวรญาณ (พุธ ฐานิโย)	วัดป่าสาลวัน	นครราชสีมา	อ่าน/ดูรูป
15.พระครูศาสนูปกรณ์ (บุญจันทร์ กมโล)	วัดสันติกาวาส	อุดรธานี	อ่าน/ดูรูป
16.หลวงปู่คำฟอง มิตตภานี	วัดป่าศรีสะอาด	สกลนคร	อ่าน/ดูรูป
17.พระราชวุฒาจารย์ (ดูลย์ อตุโล)	วัดบูรพาราม	สุรินทร์	อ่าน/ดูรูป
18.หลวงปู่หลุย จันทสาโร	วัดถ้ำผาบิ้ง	เลย	อ่าน/ดูรูป
19.หลวงปู่แหวน สุจิณโณ	วัดดอยแม่ปั๋ง	เชียงใหม่	อ่าน/ดูรูป
20.หลวงปู่มหาบุญมี สิริธโร	วัดป่าวังเลิง	มหาสารคาม	อ่าน/ดูรูป
21.หลวงปู่สาม อกิญจโน	วัดป่าไตรวิเวก	สุรินทร์	อ่าน/ดูรูป
22.หลวงปู่กอง จันทวังโส	วัดสระมณฑล	อยุธยา	อ่าน/ดูรูป
23.พระครูพรหมเทพาจารย์ (เทพ ถาวโร)	วัดท่าแคนอก(เทพนิมิตร)	ลพบุรี	อ่าน/ดูรูป
24.หลวงปู่เมตตาหลวง (สิงห์ สุนทโร)	วัดเทพพิทักษ์ปุณณาราม	นครราชสีมา	อ่าน/ดูรูป
25.สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (สนั่น จันทปัชโชโต)	วัดนรนารถสุนทริการาม	กรุงเทพฯ	อ่าน/ดูรูป
26.หลวงพ่อประยุทธ์ ธัมยุทโต	วัดป่าผาลาด	กาญจนบุรี	อ่าน/ดูรูป
27.หลวงปู่หล้า เขมปัตโต	วัดบรรพตคีรี(ภูจ้อก้อ)	มุกดาหาร	อ่าน/ดูรูป
28.พระภาวนาวิสุทธิเถร (กัมพล กัมพโล)	วัดเทพศิรินทราวาส	กรุงเทพฯ	อ่าน/ดูรูป
29.พระครูขันตยาภรณ์ (คำ ขันติโก)	สุสานไตรลักษณ์	เชียงใหม่	อ่าน/ดูรูป
30.พระครูสุคันธศีล (คำแสน อินทจักโก)	วัดสวนดอก(บุปผาราม)	เชียงใหม่	อ่าน/ดูรูป
31.หลวงปู่กุ่น จิรกุโล	วัดศาลพันท้ายนรสิงห์	สมุทรสาคร	ดูรูป
32.หลวงปู่ปั่น สุจิณโณ	วัดพรพระร่วงประสิทธิ์	กรุงเทพฯ	อ่าน/ดูรูป
33.พระครูประสิทธิธรรมญาณ (แบน กันตสาโร)	วัดมโนธรรมาราม(นางโน)	กาญจนบุรี	อ่าน/ดูรูป
34.พระครูพิสิษฐ์อรรถการ (คล้าย จันทสุวัณโณ)	วัดสวนขัน	นครศรีธรรมราช	อ่าน/ดูรูป
35.พระราชพรหมยาน (วีระ ถาวโร)	วัดจันทาราม(ท่าซุง)	อุทัยธานี	อ่าน/ดูรูป
36.พระครูนิยุตธรรมสุนทร (ยิด จันทสุวัณโณ)	วัดหนองจอก	ประจวบคีรีขันธ์	อ่าน/ดูรูป
37.หลวงปู่มหาปราโมทย์ ปาโมชโช	วัดป่านิโครธาราม	อุดรธานี	อ่าน/ดูรูป
38.พระครูสุวัณโณปมคุณ (คำพอง ติสโส)	วัดป่าพัฒนาธรรม(ถ้ำกกดู่)	อุดรธานี	อ่าน/ดูรูป
39.พระสุธรรมคณาจารย์ (เหรียญ วรลาโภ)	วัดอรัญญบรรพต	หนองคาย	อ่าน/ดูรูป
40.พระนพีสีพิศาลคุณ (ทองอินทร์ กุสลจิตโต)	วัดสันติธรรม	เชียงใหม่	อ่าน/ดูรูป
41.พระครูการุณยธรรมนิวาส (หลวง กตปุญโญ)	วัดป่าสำราญนิวาส	ลำปาง	อ่าน/ดูรูป
42.หลวงปู่ชื้น พุทธสโร	วัดญาณเสน	อยุธยา	อ่าน/ดูรูป
43.พระครูจิตตวิโสธนาจารย์ (หนู สุจิตโต)	วัดดอยแม่ปั๋ง	เชียงใหม่	อ่าน/ดูรูป
44.หลวงปู่ขาน ฐานวโร	วัดป่าบ้านเหล่า	เชียงราย	อ่าน/ดูรูป
45.หลวงปู่ตื้อ อจลธัมโม	วัดอรัญญวิเวก	นครพนม	อ่าน/ดูรูป
46.หลวงตาประสิทธิ์ ถาวโร	วัดถ้ำยายปริก	ชลบุรี	อ่าน/ดูรูป
47.หลวงปู่ผาง จิตฺตคุตฺโต	วัดอุดมคงคาคีรีเขต	ขอนแก่น	อ่าน/ดูรูป
48.พระครูสุทธิธรรมรังษี (เจี๊ยะ จุนโท)	วัดป่าภูริทัตตปฏิปทาราม	ปทุมธานี	อ่าน/ดูรูป
49.พระครูวรวุฒิคุณ (อิน อินโท)	วัดคันธาวาส (ทุ่งปุย)	เชียงใหม่	อ่าน/ดูรูป
50.ครูบาคำหล้า สังวโร	สำนักสงฆ์ห้วยขุนสวด	พะเยา	อ่าน/ดูรูป